Hançerledim, iyileşmedi!

Müziğe ve Fars kültürüne azıcık aşına olanlar için Mohsen Namjoo (Muhsin Namcu) bilinen bir isimdir. Bilinir bilinmesine de, ne kadar aykırı olduğunu da teslim eder herkes.

1976 Türbetül Cem doğumlu sanatçıyı 2006 yılına kadar pek kimse tanımıyordu. Ünü o kadar hızla duyuldu ki, NY Times onun için ‘İran’ın Bob Dylan’ı’ başlığını kullandı. Ve tabii ülkemize de NYT’den sekerek girdi doğal olarak! Bizde de kimileri ona ‘İran’ın Ahmet Kaya’sı’ dedi, kimileri ‘Cem Karaca’sı’…

Hiç unutmam o dönem yakın bir İranlı dostuma bu adamdan bahsettiğimde cevabı hayretle beraber, ‘sen nereden tanıyorsun?’ olmuştu.

Namjoo, Sitar’ın eline alıp, söylemeye başladığı vakit, bin anda bulutların irtifa kaybettiklerini görürsünüz. O güne değin tepenizden geçen bulutlar bir anda içinizden geçmeye başlar ve anlarsınız ki Namjoo’nun müziği sizi şeffaflaştırmış!

Gariptir Namjoo. Siması gariptir, kılık kıyafeti gariptir, enstrümanları gariptir, müziği gariptir, sözleri gariptir. İçinizde o güne değin bilmediğiniz bir teli ulur ve tınlatır aniden. Mevlana, Yunus, Firdevsi, Eflatun, Sokrates şarkı sözlerine garip şekilde saçılmıştır.

Hayat hikayesi kısaca şöyle:

Meşhed şehrinde geleneksel yapıdaki bir aile içerisinde büyüdü. Edebiyat ve müziğe olan ilgisi daha çocukluğunda başlamıştı. Okuldaki sanat etkinliklerinde aktif olarak rol alıyordu. Daha 12 yaşında iken babasını kaybedince annesi ve ağabeyleri onu müzik okuluna göndermeye karar verdiler. Burada Nasrullah Nasehpur tarafından eğitildi. Ailesinin karşı çıkmasına rağmen profesyonel olarak müzik yapmaya karar verdi ve müzik eğitimine Tahran Üniversitesi'nde devam etmek için Tahran'a taşındı. Giriş sınavını kazanmak için bir enstrüman çalmayı bilmesi gerekiyordu. Malî durumu nedeni ile gücü ancak bir Setar/Sitar almaya yetmişti.

1994 yılında üniversiteye girdi. Burada ağırlıklı olarak müzik ve tiyatro eğitimi aldı. Üniversitedeki klasik öğretim sisteminden memnun değildi. Klasik, geleneksel İran müziği ile yakından ilgilendikten sonra denemelere başladı ve bu geleneksel müziği modern yöntemlerle birleştirip sentez yaptı. Bu çalışmaları bazı kesimler tarafından kabul görmedi ve çok sık zorluklarla ve engellemelerle karşı karşıya kaldı.

İran müziğini alışılmamış bir şekilde uygulaması ve şarkılarının değişik tarzı nedeni ile, üçüncü yılında üniversiteden atıldı. Üniversiteden atıldıktan sonra Tahran'da üç konser verdi.

2000 yılından bu yana rock müzik ve caz onun için önemli hale geldi. Bu iki müzik türünü geleneksel İran müziği ile birleştirdi. Bu denemeler çok kötü bir teknik ile kayda alındı. Bu kayıtların bir kısmı kopyalandı ve tüm İran'da, bir çok insan tarafından sevilerek dinlendi.

2006 yılında özel konserler vermeye başladı ve aynı yıl Uluslararası Rotterdam Film Festivali'nde "Hotspot Teheran" konulu etkinlikte sahneye çıktı. Çok başarılı olan bu konser sonrası Hollanda radyosunda onunla bir söyleşi yapıldı ve konserden bazı eserler çalındı.

İran sınırları dışında Mohsen Namjoo özellikle "Sound of Silence" isimli belgeselle tanındı. Bu belgeselde Amir Hamz ve Mark Lazarz, Namjoo ile birlikte, İran'ın diğer öncü müzisyenleri O-Hum, Hich-Kas ve Emad Bonakdar'ı da göstererek, Tahran'daki underground müziği anlatıyorlardı.

Temmuz 2009 tarihinde Kuran'ı karalama suçlaması ile beş yıl hapse mahkum oldu. Yurt dışında olduğu için hapse girmekten kurtuldu. Namjoo ile ilgili ayrıntılı değerlendirmeleri burada ve şurada bulabilirsiniz. 

İşte belli periyotlarla dinlenilmesi gereken bir güzellemesi: 

Sözleri ise şöyle: 

bir gün ışığa gittim,

ışık havada dağıldı gitti

bir gün hangara gittim,

hangar yıkıldı ve geberdi.

bir gün hiçe gittim,

bayılıp, karnını tuttu ve gitti

bir gün sadakata gittim,

vay vay vavay nereye gitti,

hep canım sıkılıyor, hep tenim esirdir.

hançerledim, iyileşmedi,

can çekiştim (kanat çırptım) olmadı,

hint kadehi bizim, sarhoş raconu bizim,

ayrı düşme acısı bizim, aşk ve meşk bizim,

sır ifşa etmek bizim, serserilik yapmak bizim,

bakire olan hamile bizim, yaşayan şehit bizim,

cep telefonu olan molla bizim,

bilgisayar dosyası olan devrim muhafızları bizim,

hüseynin yolu bizim, Humeyni havalimanı bizim,

sufi rehberi bizim, kufi alfabesi bizim,

bakire olan hamile bizim, yaşayan şehit bizim

delikli asfalt bizim, ah sesinin lezzeti bizim,

bakire olan hamile bizim, yaşayan şehit bizim,

onlar bizi aşağı vurdu,

bang bang,

biz yere düştük,

bang bang,

o korkunç ses...