Nr. 24: From Accountant to Legendary Insurgent!

 

An Epic of Resistance!

 As a young 22-year-old accountant whose life was changed by the Nazi occupation, Gunnar Sonsteby became one of Norway's greatest resistance heroes. As the legendary leader of the Oslo Gang, Sonsteby made history with his daring operations against the Nazi occupation forces, and his story is an epic of the struggle for freedom. Directed by John Andreas Andersen, “Nr. 24”, directed by John Andreas Andersen, is both a historical document and an impressive movie with strong messages for today's world.

Let us first give some historical background about the Norwegian Front in World War II:

Norway's story in World War II began with the sudden invasion of Nazi Germany on April 9, 1940, despite the country's policy of neutrality. This invasion, dubbed Operation Weserübung, was part of Hitler's plan to strengthen his dominance in the North Atlantic and gain strategic superiority over Britain. The German navy entered the Oslo Fjord, while paratroopers seized the country's major airfields. Although the Norwegian army put up resistance, it could not mount an effective defense due to being caught unprepared and the superior strength of the German army.

In the first days of the occupation, King Haakon VII and members of the government fled the Nazi forces and moved towards the north of the country. British and French forces came to Norway's aid, but this support was short-lived as Germany attacked France. In June 1940, the Norwegian army formally surrendered and the royal family went into exile in England. The puppet government, led by Vidkun Quisling, cooperated with the Nazi occupation administration, while the country's strategic resources and industry were put at the service of the German war machine.

After the occupation, both civilian and military resistance movements quickly organized in Norway. The military resistance organization called Milorg coordinated with the government-in-exile in England, organizing acts of sabotage and gathering intelligence. In particular, acts of sabotage against German heavy water production facilities seriously disrupted Nazi Germany's nuclear program. The civil resistance, on the other hand, published underground newspapers, made illegal radio broadcasts and helped Jews escape to Sweden. Oslo-based resistance groups carried out daring operations against German targets in the city, while resistance fighters in the countryside took advantage of the mountainous terrain to wage guerrilla warfare.

For occupied Norway, 1945 was a complex period of hope and anxiety. As the signs of the collapse of Nazi Germany grew more and more evident, the main concern for Norwegians was what would happen to the country when the Germans withdrew.

While the Soviet army advanced in northern Norway, some 350,000 German troops were still stationed in the rest of the country. Even after Hitler's suicide, the commander of German forces in Norway, Franz Böhme, refused to surrender. Resistance leaders in Oslo feared the city would be destroyed. There was fear that the Nazis might use the “scorched earth” tactic.

During these critical days, the Milorg (Military Organization) and civilian resistance groups were on high alert. Resistance groups such as the Oslo Gang organized covert operations to thwart possible German sabotage plans. In particular, power stations, bridges and other critical infrastructure facilities were closely monitored.

On May 7, 1945, with the German surrender, German troops in Norway were forced to lay down their arms. However, the surrender process was unexpectedly orderly. The resistance movement made great efforts to prevent revenge attacks. Quisling supporters and collaborators were arrested and special measures were taken to avoid chaos.

On May 13, the return of King Haakon VII was the true symbol of freedom. Tens of thousands of people gathered in Oslo harbor to welcome their exiled king. Five years of darkness were officially over. But the scars of the war run deep. Especially in the north, the retreating German troops left behind burned towns and villages.

The fact that Norway suffered relatively little damage in the last days of the war was largely due to the success of the resistance movement. The disciplined nature of Milorg and the cool-headed attitude of the resistance leaders contributed to the orderly German surrender. The preservation of much of Oslo's historic fabric was one of the most important legacies left for future generations.

But the joy of victory did not last long. The post-war period began a process of reckoning with collaborators and healing social wounds. The trial of traitors like Vidkun Quisling turned into a national reckoning. Norwegian society was forced to confront its past while enjoying the euphoria of freedom.

This period was a turning point in which the foundations of modern Norway were laid. The maturity and discipline shown in the last days of the war was reflected in the country's post-war reconstruction. Norway quickly became one of the most stable and prosperous countries in Europe.

Today, memories of the last days of the war are an important part of Norway's collective memory. Liberation Day, celebrated every year on May 8, is not only a celebration of victory, but also a reminder of the value of freedom and democracy.

In order to get to know the hero of this story, it is important to know the Norwegian Resistance well.

Norway's story of resistance began with the sudden invasion of Nazi Germany on April 9, 1940. The German warships that appeared in the Oslo fjord that morning heralded a dark period that would change the fate of the country. Initially, the Norwegian army offered resistance, but after two months of fighting, the country fell completely under Nazi control. King Haakon VII and the government fled to London, but this was to be the beginning of the resistance, not the end.

From the first days, the Norwegian resistance had two branches: civilian and military. The civilian resistance movement was called “Hjemmefronten” (Home Front). This movement ranged from simple sabotage to complex intelligence operations. In particular, the country's geography - deep fjords, steep mountains and vast forests - gave the resistance a natural advantage.

The resistance movement became more organized over time. Working closely with the British Special Operations Executive (SOE), Norwegian resistance fighters began to organize effective operations against the Nazi occupation forces. Perhaps their most famous operation was the sabotage of German heavy water production facilities. This operation severely disrupted Nazi Germany's nuclear program and influenced the course of the war.

Resistance fighters had to contend not only with the enemy, but also with harsh natural conditions. Cold temperatures of up to -30 degrees Celsius in winter, difficult terrain and the pressure of being under constant surveillance made the daily struggle for survival even more difficult. But despite all these difficulties, the Norwegian resistance managed to become one of the most effective resistance movements against the Nazi occupation.

During the years of occupation, around 40,000 Norwegians took an active part in the resistance movement. Around 1,400 of them lost their lives and thousands were sent to concentration camps. However, the resistance did not only wage armed struggle; they also published underground newspapers, gathered intelligence and provided a constant flow of information to the Allied forces.

The Oslo Gang (Oslogjengen) was perhaps the most effective and professional organization of the Norwegian resistance movement. Led by Gunnar “Kjakan” Sonsteby, the group became known for its daring and complex operations against the Nazi occupation forces in the capital Oslo. The secret of the group's success lay in its members' ability to appear as ordinary citizens.

During the day, the gang members appeared as ordinary citizens going about their normal business, while at night they organized sabotage operations against the Nazi occupation forces. Among their most important operations were the destruction of the ID card printing center used by the occupation forces, the blowing up of weapons depots and the assassination of Nazi collaborators.

One of the most remarkable features of the Oslo Gang was its ability to carry out operations with almost no casualties. Behind this success lay Sonsteby's meticulous planning skills and the extraordinary discipline of the group members. Before each operation, weeks of reconnaissance were conducted and everything was planned down to the last detail.

The group's activities were not limited to armed actions. The Oslo Gang also gathered vital intelligence information for the Allied forces. In particular, information on the movements, troop deployments and defense systems of German naval bases in Norway played a critical role in the operations of British bombers.

In the final stages of the occupation, the Oslo Gang's activities intensified. The group worked hard to thwart possible Nazi plans for destruction during the withdrawal. It was largely due to their efforts that Oslo's critical infrastructure was preserved and the city survived the occupation with minimal damage.

After the war, most members of the Oslo Gang quietly returned to their normal lives. Some never spoke about their experiences, others only began to share their experiences years later. But their courage and sacrifice remains one of the brightest chapters in Norway's struggle for freedom.

Here is the true story of the hero we are about to tell...

On a cold Oslo morning, at the age of 22, Gunnar Sonsteby, a young accountant who saw Nazi tanks invading his city, had no idea that day would change his life forever. Growing up in the mountainous region of Rjukan with a passion for skiing, the young man was nicknamed “Kjakan” by his friends because of his prominent chin. No one could have predicted that he would become one of Norway's greatest resistance heroes.

In the early days of the occupation, Sonsteby, like many Norwegians, thought the Nazi regime would be temporary. But the brutality of the occupation forces and the gradual loss of freedom for his country forced him to take action. Initially starting with small propaganda activities, the life of resistance soon became much more dangerous and complex. While he roamed the streets of Oslo as an ordinary cyclist, he was actually spying on Nazi headquarters and gathering intelligence.

Sonsteby's most remarkable characteristic was his extraordinary intelligence and cold-bloodedness, which he hid behind his ordinariness. He managed to live under forty different identities. One day he could be a polite office worker, the next a factory worker. Thanks to this ability, he was never caught even once, despite all the efforts of the Gestapo. In fact, when the Nazis prepared reward posters to capture him, he took it upon himself to distribute them, and the Su Defacto situation is probably one of the most ironic acts of resistance in history.

As the leader of the resistance group known as the “Oslo Gang”, Sonsteby practiced strict discipline during the war years. He refused to drink alcohol and avoided romantic relationships. He had only one focus: Norway's freedom. Working closely with the British Special Operations Executive (SOE), Sonsteby played a critical role in the planning and execution of countless acts of sabotage. One of his most important operations was the destruction of the Nazis' identity card production center, which dealt a serious blow to the occupation forces' control system.

After the war, Sonsteby, unlike most heroes of the resistance, did not fall silent. On the contrary, he made it his life's mission to pass on the value of democracy and freedom to future generations. He gave lectures to thousands of young people and spoke at schools. However, he did not share the details of some operations during the war with anyone until his death. Perhaps these secrets went with him as witnesses to the dark side of the freedom struggle.

In 2012, at the age of 94, Sonsteby died, leaving behind not only countless medals and decorations, but also a timeless symbol of the struggle for freedom and democracy. His bronze statue in the center of Oslo was inspired by a photograph of a young man riding his bicycle around the city. It stands as a silent witness to the fact that seemingly ordinary people can accomplish extraordinary things.

Sonsteby's story reminds us that heroism is not always flashy, that sometimes the greatest courage lies in the ability to appear ordinary. Today, in a world where freedom and democracy are again under threat, his life story is more important than ever. Because the most important lesson Sonsteby taught us is that freedom is never guaranteed and that we must always be vigilant to protect it.

Successful director John Andreas Andersen has brought the story of this historical hero to the big screen as an impressive drama for Netflix. Andersen is known for disaster films such as “The Quake” and “The Burning Sea”, but with “Nr. 24”, he took a bold step into a completely different field, the historical drama genre.

The movie unfolds in two parallel timelines: On the one hand, young Sonstebyeby's (Sjur Vatne Brean) struggle for resistance during the war years, and on the other, older Sonstebyeby (Erik Hivju) confronting his past in a lecture to students. This narrative structure not only tells the story of a war hero, but also questions the moral dimensions of heroism and resistance.

In telling Sonstebyeby's story, Andersen prefers to focus on the character's extraordinary courage hidden behind his ordinariness, rather than on flashy action sequences. While remaining faithful to historical facts, the film invites today's viewers to reflect and question what Sonstebyeby's struggle for freedom means in the modern world.

Let's take a closer look at the movie...

“Nr. 24” is a moving drama about the true story of Norwegian resistance fighter Gunnar ‘Kjakan’ Sonstebyeby during World War II. Directed by John Andreas Andersen, the film features strong performances by Sjur Vatne Brean as the young Sonstebyeby and Erik Hivju as the older Sonstebyeby.

The movie unfolds in two different time periods: A lecture given by the elderly Sonstebyeby to students in the present day and resistance activities during World War II. This narrative structure provides an effective backdrop for questioning the moral complexities of heroism and war.

The story of Sonstebyeby, an ordinary 22-year-old accountant turned one of Norway's most wanted saboteurs, forms the central axis of the film. Leading the secret resistance movement in Oslo, Sonstebyeby organizes dangerous operations against both German and Norwegian Nazi collaborators.

Technically, the film is also remarkable. The scenes from the 1940s are filmed on 35mm and the modern scenes on 16mm, successfully reflecting the different atmospheres of the periods. In addition to Kristoffer Lo's contemporary music, the use of Radiohead's “Exit Music”, although controversial, strengthens the emotional tone of the story.

Sonstebyeby's character is characterized by the strict rules he sets for himself during the war. He is portrayed as a character who abstains from women, alcohol and all the pleasures of life for the sake of freedom. This theme of sacrifice offers a thought-provoking perspective on the price of freedom for today's viewers.

The life of Norway's most decorated war hero is presented in an impressive movie. "Nr. 24” is proof that true heroes don't always have cloaks, and that sometimes the greatest courage is hidden in the ability to appear ordinary.

The film not only tells the story of a war hero, but also questions the moral dimensions of difficult decisions made during wartime. The scenes in which the elderly Sonstebyeby is forced to confront the relatives of those he killed in the past at the conference are the most powerful moments of the film.

In terms of production values, the movie is quite successful. Although most of the Oslo scenes were shot in Lithuania, the period atmosphere is convincingly constructed. Pål Ulvik Rokseth's cinematography captures an impressive visual language both in period scenes and modern times.

Although the film does not focus too much on Sonstebyeby's personal life, it effectively conveys his determination and struggle for freedom. Instead of being a charismatic hero, the character is portrayed as an ordinary-looking figure who accomplishes extraordinary things, which makes the story more realistic.

The movie takes on a particularly topical relevance today, when there is a renewed war in Europe. Sonstebyeby's reflections on freedom and democracy carry strong messages about the importance of preserving these values in the modern world.

In modern scenes, the students' questioning raises questions about the morality of wartime actions. At this point, the film skillfully navigates the fine line between heroism and terror.

Instead of progressing chronologically, the story is told back and forth between the past and the present. Although this narrative structure sometimes leads to pacing problems, it generally strengthens the emotional impact of the story.

The film depicts Sonstebyeby's use of multiple identities to escape the Nazis and organize the resistance movement with impressive tension. However, these action scenes never overshadow the human dimension of the movie.

The long-term effects of actions taken during the war are effectively portrayed, especially in the scenes where the elderly Sonstebyeby confronts his memories. In this respect, the movie stands out not only as a war movie but also as a story of reckoning.

The side characters in the movie, especially other members of the resistance movement, add depth to the story. Each character's motivations and conflicts reflect the difficult choices people face in wartime.

While depicting an important part of Norway's war history, the film manages to connect with modern audiences through universal themes. Issues such as freedom, sacrifice and moral responsibility are thought-provokingly addressed in a contemporary context.

Sonstebyeby's story of transformation shows how an ordinary citizen can turn into a resistance fighter under extraordinary circumstances. In this respect, the movie conveys the message that every individual has the potential to fight for freedom.

At the end of the movie, although the war has been won, the celebrations of victory are replaced by deeper reflection. Sonstebyeby's dialogues with the students emphasize the true cost of war and the value of peace.

In telling the story of Norway's most decorated resistance fighter, the film reinterprets the concept of heroism. Far from being a classic war movie, it is a thought-provoking work about the complex nature of the struggle for freedom and justice.

In conclusion, Nr. 24 can be considered both a historical document and an impressive movie with strong messages for today's world. With its technical achievements, strong acting and thought-provoking themes, it can be considered an important work not only for Norwegian cinema but also for world cinema.

Now let's draw a parable...

Although not as much as during the Nazi era, today's Turkey is experiencing similar problems to Norway. A ruthless dictatorship, genocide-like practices, bribery, lawlessness and nepotism are at an all-time high. All the seams of Turkey are missing.

And of course these days will end.

Watching the movie Nr. 24, one of the most thought-provoking scenes was when the elderly Sonstebyeby had to confront the children of Nazi collaborators in a lecture to students. It is not hard to see that a similar reckoning is at our doorstep. The children of today's volunteer supporters, partisan media, those who turned a blind eye to the lawlessness, those who remained silent and active collaborators will be sitting at the same desks with us tomorrow. We can already feel the shame and pain we will see in their eyes.

This movie shows us that sooner or later the dark pages of history come to light. As we read about the end of Quisling and his supporters in Norway, we also get a glimpse of the history books that will be written in the Turkey of the future. Most of all, we will pity the children of today's relentless AKP and Erdoğan defenders. Because they, like the children of Nazi collaborators, will have to face the dark legacy of their parents.

The most important lesson of Sonstebyeby is that freedom and democracy require constant vigilance. What is happening in Turkey today teaches us the same lesson. Sooner or later this dark period will end and a great reckoning will follow. When that day comes, just like we saw in “Nr. 24”, some will be remembered as heroes, while others will be relegated to the dustbin of history!

 

Vermiglio

 

 Oscar’ı bu filme verin!

“Filmin en büyük başarısı, kişisel bir aile hikayesini evrensel bir anlatıya dönüştürmeyi başarması. Mutfak penceresinden dünyaya bakan annelerin, ince battaniyelerle ısıtamadıkları bebeklerin, kocalarını bekleyen kadınların ve dönmeyen oğulların hikayesi. Bombasız ve büyük çatışmasız bir savaş hikayesi ama insanın ne kadar küçük olduğunu her gün hatırlatan dağların gölgesinde yaşanan derin bir insanlık dramı.”

 

 “Il cinema è l'arma più forte"

(Sinema en güçlü silahtır)

Benito Mussolini

Bu yazı iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde diktatörlerin sinema aşkından yola çıkarak İtalyan sinemasına bir yolculuk yapacak ve tüm dünyayı (ülkemizi de) etkileyen yeni Gerçekçilik akımından bahsedeceğiz. İkinci bölümde ise bu sene İtalyanların Oscak adayı filmi Vermiglio’ya yakından bakacağız.

Biraz teorik, hatta akademik kaçabilir ama sinemanın bahtsız tarihi sıklıkla diktatörlerin eline düşüp, kaderini onların insafına bıraktığı için mevzuyu köklerinden kavramamız gerekiyor.

Zekasını kötülüğe hizmete adayan nadir insanlardan biriydi Niccolo Machiavelli… İtalyan Rönesansı'nın en önemli düşünürlerinden biri olan Machiavelli, modern siyaset biliminin kurucusu olarak kabul edilir.

Hayatını aktarmayacağım size, inişli çıkışlı bir kariyeri var. Ancak daima güç kimdeyse ona yanaşmayı bilen biri.

Medici ailesinin iktidarı döneminde iktidara yataklanan fırsatçı bu adam, Medici’ler sürgün edildiği anda onları kovanların hizmetine girdi. İkinci şansölye olarak görev yaptığı bu dönemde, Medici ailesine karşı olan cumhuriyetçi yönetimi temsil ediyordu.

1512'de İspanyol ordusunun desteğiyle Medici ailesi Floransa'ya geri döndüğünde, durum Machiavelli için tamamen değişti. Mediciler, eski cumhuriyet yönetimini destekleyen kişileri tasfiye ettiler. Machiavelli görevinden alındı, tutuklandı ve işkence gördü. Medicilere karşı düzenlenen bir komploya karıştığı şüphesiyle sorgulandı. Nihayet sürgüne yollandı.

Ancak burada da boş durmadı.

Sürgüne gönderildikten sonra, Machiavelli Medicilerin gözüne girmeye çalıştı. Ünlü eseri "Prens"i Medici ailesinden Lorenzo de' Medici'ye ithaf etti. Bu eser aslında bir iş başvurusu niteliğindeydi. Machiavelli, politik deneyimini ve bilgisini Medicilerin hizmetine sunmak istiyordu.

Yine bir darbe ve Medici’ler yine sürgüne yollanınca bu sefer eski cumhuriyetçi arkadaşları zar zor bu aileye yanaşmış olana Machiavelli’yi kovdular.

Machiavelli'nin Medicilerle olan ilişkisi, pragmatik politika anlayışının bir örneğiydi. Her ne kadar başlangıçta Medicilere karşı olsa da, şartlar değiştiğinde onlarla işbirliği yapmaya çalıştı. Bu durum, kendi politik teorisinde savunduğu oportünist yaklaşımın pratikte bir uygulaması gibiydi.

Machiavelli felsefesinde oportünizm, politik ve sosyal başarı için mevcut koşulları ve fırsatları değerlendirme sanatı olarak karşımıza çıkar.

Machiavelli'nin oportünizm anlayışı tarih boyunca pek çok diktatörün başucu prensibi olmuştur.

Machiavelli'ye göre başarı, talihin sunduğu fırsatları değerlendirebilme yeteneği (virtù) ile doğrudan ilişkilidir. Yöneticiler, şansın getirdiği fırsatları öngörmeli ve bunları kendi çıkarları doğrultusunda kullanabilmelidir. "Prens" adlı eserinde bunu nehir metaforu ile açıklar: Talih bir nehir gibidir, akışını değiştiremezsiniz ama önlem alarak zararlarından korunabilir ve faydasını maksimize edebilirsiniz.

 

Diktötörler sinemayı sever ve bu da 7. Sanatın en büyük bahtsızlığıdır!

Şüphesiz bu mantığı en iyi içselleştiren diktatörlerden biri de Benito Mussolini’ydi.

Mussolini diğer tiranlar gibi, her şeyi iktidarı için bir aparak ve fırsat olarak görüyordu.

Sinemanın keşfi ve Avrupa’da yaygınlaşması tıpkı Hitler gibi Mussolini için de büyük bir fırsat oldu.

Mussolini, sinemanın kitleler üzerindeki etkisini çok erken fark etmiş bir liderdi. 1922'de iktidara geldikten sonra, İtalyan sinemasını doğrudan devlet kontrolü altına almaya başladı. 1924'te L'Unione Cinematografica Educativa (LUCE) kurumu oluşturuldu. Bu kurum, faşist rejimin propaganda filmlerini üretmekle görevlendirildi ve tüm İtalyan sinemalarında LUCE'nin ürettiği haber filmlerinin gösterilmesi zorunlu hale getirildi.

1934'te Direzione Generale per la Cinematografia (Sinema Genel Müdürlüğü) kuruldu. Bu kurum, İtalyan film endüstrisini tamamen kontrol etmek ve yönlendirmek amacıyla oluşturuldu. Luigi Freddi'nin başkanlığında çalışan kurum, senaryoların kontrolünden dağıtıma kadar tüm sinema süreçlerini denetledi.

1937'de Cinecittà'nın açılışı, Mussolini'nin sinema politikasının zirvesi olarak görülebilir. "Il cinema è l'arma più forte" (Sinema en güçlü silahtır) sloganıyla açılan stüdyolar, faşist rejimin sinema endüstrisine verdiği önemi gösteriyordu. Mussolini'nin oğlu Vittorio da sinema endüstrisinde aktif rol aldı ve Cinema dergisinin editörlüğünü yaptı.

Biraz da Cinecitta’dan bahsedeyim.

Cinecittà, 1937 yılında Mussolini döneminde Roma'da kurulan ve günümüze kadar varlığını sürdüren devasa bir film stüdyoları kompleksidir. 400 bin metrekarelik bir alana yayılan kompleks, 22 tam donanımlı film stüdyosu, özel efekt departmanları, kostüm atölyeleri ve post-prodüksiyon ünitelerini barındırmaktadır. En büyük stüdyosu olan Studio 5, bin 2.880 metrekarelik alanıyla Avrupa'nın en büyük kapalı film platolarından biriydi.

Kuruluşundan İkinci Dünya Savaşı'na kadar olan dönemde, Cinecittà öncelikli olarak faşist rejimin propaganda filmlerine ve popüler "telefoni bianchi" (beyaz telefon) komedilerine ev sahipliği yaptı. Savaş sırasında bombalanan kompleks, bir süre mülteci kampı olarak kullanıldı. 1950'lerde "Hollywood sul Tevere" (Tiber'deki Hollywood) olarak anılmaya başlayan Cinecittà, "Roman Holiday", "Ben-Hur" ve "Cleopatra" gibi büyük Hollywood yapımlarına ev sahipliği yaptı.

İtalyan sinema tarihine de kısaca bakalım ki birazdan anlatacaklarımız daha sağlam bir bağlama otursun.

1895, sinemanın keşfinden sonra bu yeni sanatın ilk uğrak yerlerinden biri olmuştu İtalya. Bununla beraber İtalyan sineması tarihi ve mitolojik filmlerle başlayarak çıtayı yükseğe koymuştu. "Cabiria" (1914) gibi büyük bütçeli yapımlar, sinema tekniklerinin gelişmesine öncülük etti.

1920'ler ve 30'lar faşist rejim dönemiydi. Mussolini 1937'de Cinecittà stüdyolarını kurdu. Bu dönemde propaganda filmleri ve "Telefoni Bianchi" (Beyaz Telefonlar) denilen hafif komediler üretildi.

Ve Yeni Gerçekçilik doğuyor!

Tabii önce gerçeklikten bahsedelim ki yenisinin anlamı yerli yerine otursun. İtalyancası “Verismo” olan bu akım esasen 19. yüzyılın sonlarında İtalya'da ortaya çıkan ve gerçekçilik akımının özel bir formu olarak gelişen sanatsal bir hareketti. Öncelikle edebiyat alanında Giovanni Verga'nın öncülüğünde başlayan bu akım, daha sonra opera ve sinemaya da yansıdı. Verismo, İtalyanca'da "gerçekçilik" anlamına gelen "vero" kelimesinden türemişti.

Sinema alanında Verismo'nun ilk önemli örneği, 1913 yılında Verga'nın "Cavalleria Rusticana" eserinin filme uyarlanmasıyla ortaya çıktı. Bu film, gerçekçi bir yaklaşımla köy yaşamını ve sıradan insanların dramlarını perdeye taşıdı. 1914'te çekilen "Sperduti nel buio" (Karanlıkta Kaybolanlar) filmi ise Napoli'nin yoksul mahallelerindeki yaşamı ele alarak akımın en önemli örneklerinden biri oldu.

Verismo sineması, sıradan insanların gündelik yaşamlarını, toplumsal problemleri ve özellikle güney İtalya'daki zorlu hayat şartlarını koşullarını mercek altına alıyordu. Bu filmlerde yerel dil ve lehçeler kullanıldı, doğal mekanlar tercih edildi ve melodramatik unsurlardan özellikle kaçınıldı. Köylülerin, işçilerin ve yoksul kesimin yaşam mücadelesi, toplumsal sınıf çatışmaları ve ekonomik zorluklar filmlerin ana temalarını oluşturdu.

1920'ler boyunca etkisini sürdüren Verismo, İtalyan sinemasına gerçekçi bir bakış açısı getirdi ve daha sonra ortaya çıkacak olan Yeni Gerçekçilik akımının temellerini attı. Verismo'nun en önemli mirası, sinemanın toplumsal gerçekleri yansıtma gücünü ortaya koyması ve İtalyan sinemasının sonraki dönemlerinde gelişecek olan sosyal içerikli filmlere zemin hazırlamasıydı.

Bu akım, sadece sinemasal anlatım tekniklerini değil, aynı zamanda İtalyan toplumunun sosyal ve kültürel yapısını belgeleyen önemli bir tarihsel kaynak niteliği de taşımaktaydır. İşin özü; Verismo'nun etkileri, İtalyan sinemasının sonraki dönemlerinde, özellikle toplumsal gerçekçi filmlerde kendini göstermeye devam etti.

İtalyan Yeni Gerçekçilik akımı, İkinci Dünya Savaşı'nın hemen ardından, 1945-1952 yılları arasında İtalyan sinemasına damgasını vuran önemli bir sinema hareketiydi. Roberto Rossellini'nin "Roma Açık Şehir" (1945) filmiyle başlayan bu akım, savaş sonrası İtalya'nın yıkıntıları arasından doğdu. Yönetmenler stüdyolar yerine sokakları, profesyonel oyuncular yerine sıradan insanları tercih etti ve gündelik yaşamın gerçekliğini olduğu gibi yansıtmaya çalıştı.

Vittorio De Sica'nın "Bisiklet Hırsızları" (1948), Luchino Visconti'nin "Yer Sarsılıyor" (1948) ve Roberto Rossellini'nin "Paisa" (1946) gibi filmler, akımın en önemli örnekleri arasında yer aldı. Bu filmler, savaş sonrası İtalya'nın yoksulluğunu, işsizliği, ahlaki çöküntüyü ve toplumsal sorunları çarpıcı bir gerçekçilikle ele aldı. Yönetmenler, minimal kurgu, doğal ışık kullanımı ve amatör oyuncularla çalışma gibi teknikler kullanarak gerçekçi bir sinema dili inşa etmişlerdi.

Yeni Gerçekçilik akımı, dünya sineması üzerinde derin izler bıraktı. Fransız Yeni Dalga, Brezilya Yeni Sineması ve Üçüncü Sinema hareketi gibi akımları etkiledi. Bu akımın getirdiği estetik ve anlatım teknikleri, sadece İtalyan sinemasını değil, tüm dünya sinemasını derinden etkiledi ve modern sinema dilinin oluşmasına katkıda bulundu. Günümüzde bile birçok yönetmen, bu akımın tekniklerinden ve yaklaşımından ilham almaya devam etmekte.

Birazdan derinlemesine analiz edeceğimiz ve açıkçası son yıllarda izlediğim en farklı ve derin film olan Vermiglio’ya bu arka plan bilgisiyla bakarsak daha iyi olacaktır.

Şöyle diyor Mussolini “Ekonomi kötüye gidiyor, kriz ve işsizlik artıyor, memnuniyetsizlik yayılmaya başlıyordu sonra aklına mükemmel bir fikir geldi; savaş!”

Şimdi filmimize geçebiliriz.

Karlar altında sıradan hayatlar!

"Vermiglio", İtalyan yönetmen Maura Delpero'nun 2024'te Venedik Film Festivali'nde yarışan ikinci uzun metrajı, son yılların dikkat çeken minimalist dönem filmi örneklerinden biri diyebiliriz. Film, özellikle bizim Nuri Bilge Ceylan’ın pek çok filmine, genç Rus yönetmen Andrey Zvyagintsev, ayrıca Alice Rohrwacher'in "Happy as Lazzaro" ve Tran Anh Hung'un "The Taste of Things" gibi yapımlarıyla benzer bir sinematik dile sahip. Bu filmler gibi "Vermiglio" da gündelik yaşamın ritüellerini neredeyse ruhani bir özenle ele alıyor, zamanın akışını mevsimsel döngülerle harmanlıyor.

Rus görüntü yönetmeni Mikhail Krichman'ın kamerası, tıpkı Carlos Reygadas'ın "Silent Light"ında olduğu gibi doğal ışığı adeta somut bir karakter haline getiriyor. Ki Krichman'ın "Leviathan" ve "Loveless" filmlerinde Andrey Zvyagintsev ile kurduğu görsel dili burada daha pastoral bir tona büründürüyor. Film, Powell ve Pressburger'in "Black Narcissus"unu anımsatan dağ manzaralarını kullanırken, iç mekân sahnelerinde Mary Cassatt'ın tablolarındaki soğuk mavileri ve pembe yanakları hatırlatan bir renk paletiyle çalışıyor.

Yine savaş zamanı İtalyan taşrasını konu alan film, bu yönüyle Vittorio De Sica'nın "Two Women" ve Roberto Rossellini'nin "Rome, Open City" gibi klasik neo-realist eserlerinden izler taşısa da, onların dramatik yoğunluğundan uzak durmayı tercih ediyor. Delpero'nun yaklaşımı daha çok Nuri Bilge Ceylan'ın "Bir Zamanlar Anadolu'da" filmindeki gibi, zamanın ağır akışına ve manzaranın karakterler üzerindeki etkisine odaklanıyor.

Önce filme ismini veren Vermiglio’dan başlayalım.

Vermiglio, İtalya'nın kuzeyinde, Trentino-Alto Adige bölgesinde bulunan bir kasaba. I. Dünya Savaşı sırasında önemli bir rol oynamış. Bölgede hala o dönemden kalma askeri kalıntılar ve tarihi eserler bulunmakta. Küçük, ıssız, sapa yerde doğa harikası bir İtalya kasabasıdır Vermiglio.

Hikaye şöyle…

İkinci dünya savaşının son demlerindeyiz.

Kış ayları … Muhtemelen bir önceki yılın Nisan ayında Mussolini karısı Rachele ve sevgilisi Clara Petacci ile birlikte İsviçre sınırına doğru kaçmaya çalışıp, Partizan kuvvetler tarafından yakalanarak Como Gölü yakınlarındaki Dongo köyünde kurşuna dizildikten sonraki kışı anlatıyor.

Hikaye, Sicilya'lı asker kaçağı Pietro'nun (Giuseppe De Domenico) köye gelişiyle değişmeye başlıyor. Pietro ve öğretmenin büyük kızı Lucia arasında gelişen aşk hem aile hem de köy dinamiklerini derinden etkiliyor. Film, savaş zamanı İtalyan taşra yaşamını, kadın karakterlerin bakış açısından anlatırken, dönemin toplumsal normlarını ve kısıtlamalarını da ustalıkla işliyor.

 

Filmin muazzam bir görsel dili var

Hikaye, yönetmenin kendi aile geçmişinden, özellikle babasının anılarından esinleniyor. Köyün öğretmeni Caesar (Tommaso Ragno), karısı Adele (Roberta Rovelli) ve üç kızları Lucia (Martina Scrinzi), Ada (Rachele Potrich) ve Flavia (Anna Thaler) ile çocuklarından oluşan geniş bir ailenin yaşamına odaklanıyor.

Film, Katolik temsilini ele alış biçimiyle de dikkat çekiyor. Bu açıdan Paolo Sorrentino'nun "The Young Pope" dizisinden Frederick Wiseman'ın "Monastic" belgeseline uzanan çizgide, dinin estetik güzelliğini kabul ederken, altında yatan sosyal yapıları da sorguluyor. Santa Lucia efsanesine yapılan göndermeler, özellikle kadın karakterlerin fedakarlık ve kabulleniş temalarıyla örülü hikayelerini derinleştiriyor.

Delpero'nun yönetmenlik yaklaşımı, Robert Bresson'un minimalist estetiğini anımsatıyor. Özellikle oyuncu yönetimindeki ekonomik tavır, duyguları bastırılmış bir yoğunlukla aktarma biçimi, Bresson'un "Diary of a Country Priest" filmini akla getiriyor. Ancak Delpero, Bresson'un katı minimalizmi yerine, daha yumuşak, daha insani bir mesafe kuruyor karakterleriyle.

Filmin görsel kompozisyonları, Vermeer'in iç mekan resimlerindeki ışık kullanımını sinematik dile tercüme ediyor. Bu yaklaşım, Peter Webber'ın "Girl with a Pearl Earring" filmindeki gibi sadece görsel bir öykünme değil, karakterlerin iç dünyalarını yansıtan bir anlatım aracına dönüşüyor. Özellikle Lucia karakterinin çerçevelenme biçimi, Vermeer'in kadın portrelerindeki içe dönük yoğunluğu taşıyor.

"Vermiglio", savaş sırasında izole bir topluluğun yaşamını anlatan yakın dönem filmlerinden "The Silent Twins" veya "The Zone of Interest" gibi yapımlardan farklı olarak, şiddeti doğrudan göstermek yerine, onun uzaktaki varlığının oluşturduğu psikolojik etkiye odaklanıyor. Bu yaklaşım, Terrence Malick'in "A Hidden Life" filmindeki gibi, savaşın gölgesinde süren gündelik yaşamın pastoral güzelliğini ve trajik boyutunu bir arada sunuyor.

Filmin mevsimsel geçişleri kullanma biçimi, Andrei Tarkovsky'nin "Mirror"ındaki gibi, zamanın akışını doğanın döngüsüyle ilişkilendiriyor. Kışın kapalı, koruyucu dünyasından baharın açık, daha acımasız gerçekliğine geçiş, global krizler karşısında insanların uyum mekanizmalarının nasıl değiştiğini gösteriyor.

Yönetmen Delpero'nun kendi aile tarihinden esinlenen film, bu yönüyle Sarah Polley'nin "Stories We Tell" veya Chantal Akerman'ın "No Home Movie" gibi kişisel tarih anlatılarıyla da diyalog kuruyor. Ancak "Vermiglio", bireysel anıları evrensel bir anlatıya dönüştürmeyi başarıyor.

Filmin en çarpıcı başarılarından biri, küçük bir topluluğun mikro-tarihini anlatırken, II. Dünya Savaşı gibi makro bir olayın etkilerini nasıl yansıttığı. Bu açıdan Michael Haneke'nin "The White Ribbon"ının I. Dünya Savaşı öncesi Alman toplumunu ele alış biçimiyle paralellikler kuruyor. Her iki film de büyük tarihi olayların gölgesinde, küçük toplulukların değişim ve dönüşüm süreçlerini inceliyor.

Bu zengin sinematik ve kültürel referanslar ağı içinde "Vermiglio", kendi özgün sesini korumayı başarıyor. Film, geleneksel anlatı kalıplarını minimalist bir yaklaşımla yeniden yorumlarken, görsel şiirselliği ve tematik derinliğiyle, 2024'ün en dikkat çeken festival filmlerinden biri olarak öne çıkıyor.

"Vermiglio", Maura Delpero'nun 2024'te Venedik Film Festivali'nde Leone d'Argento (Jüri Büyük Ödülü) kazanan ve ardından Toronto Film Festivali'nde de gösterilen ikinci uzun metraj filmi, II. Dünya Savaşı'nın son yılında İtalyan Alpleri'nde geçen etkileyici bir aile dramı. Film, Chicago Film Festivali'nde de En İyi Film ödülü olan Gold Hugo'yu kazanarak başarısını perçinledi.

Biraz önce de belirttiğim gibi, filmin görsel estetiği özellikle dikkat çekiyor. "Leviathan" ve "Loveless" gibi filmlerin görüntü yönetmeni Mikhail Krichman'ın kamerası, karakterleri çoğu zaman devasa dağ manzaralarının içinde küçük figürler olarak konumlandırırken, kış ışığını neredeyse sıvı bir niteliğe büründürüyor. Her kare adeta bir Vermeer tablosu gibi özenle kompoze edilmiş.

"Vermiglio"nun anlatı yapısı, Balzac'ın gerçekçiliğini anımsatan bölümlerden oluştuğunu söylemiştik bu kısmı azıcık açalım: Bu yapı, yakın dönemde gösterime giren "The Taste of Things" filminde olduğu gibi, gündelik yaşamın duyusal dokusunu öne çıkarıyor. Ancak Tran Anh Hung'un filminin aksine, "Vermiglio" zevk ve özgürlük yerine, karakterlerin, özellikle de kadınların, toplumsal kısıtlamalar altındaki varoluşuna odaklanıyor.

Eleştirmenler enteresan bir şekilde filmi özellikle Ermanno Olmi'nin sinemasıyla karşılaştırmışlar ki buna pek katılmıyorum. Evet, Delpero'nun minimal yaklaşımı, gündelik yaşamın ritüellerine odaklanması ve doğal oyunculukları harmanlama becerisi övgü topluyor ancak film aynı zamanda mikro bir hikayede neredeyse durağan zamanı duygular ve karakterler üzerinden şahane anlatıyor.

Öte yandan "Vermiglio", savaş filmlerinin alışılagelmiş öğelerinden uzak duruyor. Savaş, uzakta gerçekleşen ve etkilerini dolaylı yollardan hissettiren bir olgu olarak sunuluyor. Bunun yerine film, aile içi ilişkilere, toplumsal değişime, kadınların özgürleşme çabalarına ve geleneksel yaşamın moderniteyle karşılaşmasına odaklanıyor.

Erkeklerin savaştığı bir toplumda geriye inanç ve aşk kalıyor sanırım. Ve elbette çok büyük bir yoksulluk ve sefalet. Verliglio bu hakikati manipüle etmeden başarılı şekilde ele almakta.

İtalya'nın 2025 Oscar adaylığı için seçtiği film, ilk gösterime girdiği hafta kayda değer bir gişe başarısı da yakaladı. Her kopya başına ortalama 5 bin € hasılat elde ederek, vizyondaki filmler arasında en yüksek ortalamayı yakaladı.

Filmin en büyük başarısı, kişisel bir aile hikayesini evrensel bir anlatıya dönüştürmeyi başarması. Delpero'nun deyimiyle "Vermiglio", "büyük tarihin dışında kalanların hikayesi". Mutfak penceresinden dünyaya bakan annelerin, ince battaniyelerle ısıtamadıkları bebeklerin, kocalarını bekleyen kadınların ve dönmeyen oğulların hikayesi. Bombasız ve büyük çatışmasız bir savaş hikayesi, ama insanın ne kadar küçük olduğunu her gün hatırlatan dağların gölgesinde yaşanan derin bir insanlık dramı.

Şahsen benim çok net şekilde Oscar adayım diyebileceğim bu film muhtemelen ödülü alamayacak ama karlı bir dağdan sıcacık akan pınar gibi insan içini ılıtan bu filme bir şans verin, derim.

 

English version

 

Vermiglio

 

Give this movie the Oscar!

 "The film's greatest achievement is that it manages to turn a personal family story into a universal narrative. It is the story of mothers looking at the world through the kitchen window, of babies they cannot warm with thin blankets, of women waiting for their husbands and sons who never return. It is a story of war without bombs or major conflicts, but a profound human drama in the shadow of mountains that remind us every day how small human beings are."

 

 "Il cinema è l'arma più forte"

(Cinema is the most powerful weapon)

Benito Mussolini

This article consists of two parts. In the first part, we will take a journey through Italian cinema, starting from the dictators' love for cinema, and talk about the new Realism movement that influenced the whole world (including our country). In the second part, we will take a closer look at this year's Italian Oscar nominee Vermiglio.

It may sound a bit theoretical, even academic, but since the unfortunate history of cinema has often fallen into the hands of dictators and left its fate at their mercy, we need to grasp the issue from its roots.

Niccolo Machiavelli was one of the rare people who devoted his intelligence to the service of evil... Machiavelli, one of the most important thinkers of the Italian Renaissance, is considered the founder of modern political science.

I'm not going to tell you about his life, he has had an up and down career. But he always knows how to get close to whoever is in power.

This opportunistic man, who had risen to power during the reign of the Medici family, entered the service of those who expelled the Medici as soon as they were exiled. During his term as second chancellor, he represented the republican administration against the Medici family.

In 1512, when the Medici family returned to Florence with the support of the Spanish army, the situation changed completely for Machiavelli. The Medicis purged those who had supported the old republican rule. Machiavelli was dismissed, arrested and tortured. He was interrogated on suspicion of involvement in a conspiracy against the Medicis. Finally he was sent into exile.

But he was not idle here either.

After his exile, Machiavelli tried to curry favor with the Medicis. He dedicated his famous work "The Prince" to Lorenzo de' Medici of the Medici family. This work was actually an application for a job. Machiavelli wanted to put his political experience and knowledge at the service of the Medicis.

When another coup d'état and the Medici were again exiled, this time Machiavelli was expelled by his old republican friends, who had barely approached the family.

Machiavelli's relationship with the Medicis was an example of pragmatic politics. Although he was initially against the Medicis, he tried to cooperate with them when circumstances changed. This was a practical application of the opportunist approach he advocated in his political theory.

In Machiavelli's philosophy, opportunism appears as the art of exploiting existing conditions and opportunities for political and social success.

Machiavelli's opportunism has been the guiding principle of many dictators throughout history.

According to Machiavelli, success is directly related to the ability to seize the opportunities offered by fortune (virtù). Rulers should be able to anticipate the opportunities brought by chance and use them to their advantage. In "The Prince", he explains this with the metaphor of a river: Fortune is like a river, you cannot change its flow, but by taking precautions you can protect yourself from its damages and maximize its benefits.

 Dictators love cinema and this is the greatest misfortune of the 7th Art!

Undoubtedly, one of the dictators who best internalized this logic was Benito Mussolini.

Mussolini, like other tyrants, saw everything as a tool and opportunity for his power.

The discovery of cinema and its spread in Europe was a great opportunity for Mussolini, just like Hitler.

Mussolini was a leader who recognized the impact of cinema on the masses very early on. After coming to power in 1922, he began to bring Italian cinema under direct state control. In 1924, the institution L'Unione Cinematografica Educativa (LUCE) was created. This institution was tasked with producing the propaganda films of the fascist regime and it was made compulsory for all Italian cinemas to show newsreels produced by LUCE.

In 1934, the Direzione Generale per la Cinematografia (General Directorate of Cinema) was established. This institution was created to completely control and direct the Italian film industry. Headed by Luigi Freddi, it supervised all cinema processes from script control to distribution.

The opening of Cinecittà in 1937 can be seen as the culmination of Mussolini's cinema policy. The studios opened with the slogan "Il cinema è l'arma più forte" (Cinema is the most powerful weapon), showing the importance the fascist regime attached to the cinema industry. Mussolini's son Vittorio also took an active role in the movie industry and edited the magazine Cinema.

Let me talk a little bit about Cinecitta.

Cinecittà is a huge complex of film studios, founded in Rome in 1937 during the Mussolini era and still in existence today. Spread over 400,000 square meters, the complex houses 22 fully equipped film studios, special effects departments, costume workshops and post-production units. Its largest studio, Studio 5, was one of the largest indoor film plateaus in Europe with an area of 1,2,880 square meters.

From its foundation until the Second World War, Cinecittà primarily hosted propaganda films of the fascist regime and popular "telefoni bianchi" (white telephone) comedies. Bombed during the war, the complex was used for a time as a refugee camp. In the 1950s, Cinecittà became known as "Hollywood sul Tevere" (Hollywood on the Tiber) and hosted major Hollywood productions such as "Roman Holiday", "Ben-Hur" and "Cleopatra".

Let's take a brief look at the history of Italian cinema so that what we are about to tell will have a more solid context.

1895, after the discovery of cinema, Italy was one of the first destinations for this new art. However, Italian cinema set the bar high, starting with historical and mythological films. Big budget productions like "Cabiria" (1914) pioneered the development of cinematic techniques.

The 1920s and 30s were the period of the fascist regime. Mussolini founded the Cinecittà studios in 1937. During this period, propaganda films and light comedies called "Telefoni Bianchi" (White Phones) were produced.

And New Realism is born!

Of course, let's talk about realism first, so that the meaning of the new one makes sense. Verismo in Italian was an artistic movement that emerged in Italy in the late 19th century and developed as a special form of realism. This movement, which started primarily in literature under the leadership of Giovanni Verga, was later reflected in opera and cinema. Verismo was derived from the Italian word "vero" meaning "realism".

The first important example of Verismo in cinema emerged in 1913 with the film adaptation of Verga's "Cavalleria Rusticana". This film portrayed village life and the dramas of ordinary people with a realistic approach. The film "Sperduti nel buio" (Lost in the Dark), shot in 1914, became one of the most important examples of the movement by focusing on life in the poor neighborhoods of Naples.

Verismo cinema focused on the everyday lives of ordinary people, social problems and the harsh living conditions, especially in southern Italy. In these films, local languages and dialects were used, natural locations were preferred and melodramatic elements were deliberately avoided. The struggle of peasants, workers and the poor, social class conflicts and economic difficulties were the main themes of the films.

Verismo, which continued its influence throughout the 1920s, brought a realistic perspective to Italian cinema and laid the foundations for the later New Realism movement. Verismo's most important legacy was its demonstration of the power of cinema to reflect social realities and paved the way for the socially-oriented films that would later develop in Italian cinema.

This movement is not only an important source of cinematic narrative techniques, but also an important historical source documenting the social and cultural structure of Italian society. In short, the influence of Verismo continued to manifest itself in later periods of Italian cinema, especially in social realist films.

Italian Neorealism was an important cinematic movement that left its mark on Italian cinema between 1945 and 1952, immediately after the Second World War. Starting with Roberto Rossellini's "Rome Open City" (1945), this movement emerged from the ruins of post-war Italy. Directors preferred the streets instead of studios, ordinary people instead of professional actors, and tried to reflect the reality of everyday life as it was.

Vittorio De Sica's Bicycle Thieves (1948), Luchino Visconti's The Earth is Shaking (1948) and Roberto Rossellini's Paisa (1946) were among the most important examples of the movement. These films tackled the poverty, unemployment, moral decline and social problems of post-war Italy with striking realism. Using techniques such as minimal editing, the use of natural light and working with amateur actors, the directors constructed a realistic cinematic language.

The New Realism movement left a deep mark on world cinema. It influenced movements such as the French New Wave, Brazilian New Cinema and the Third Cinema movement. The aesthetics and narrative techniques brought by this movement deeply influenced not only Italian cinema but also the entire world cinema and contributed to the formation of the modern cinematic language. Even today, many directors continue to be inspired by its techniques and approach.

It will be better if we look at Vermiglio, which we will analyze in depth in a moment, and which is frankly the most different and profound film I have seen in recent years, with this background information.

"The economy was deteriorating, the crisis and unemployment were increasing, dissatisfaction was spreading, and then he had the perfect idea: war!"

Now we can move on to our movie.

Ordinary lives under the snow!

"Vermiglio", Italian director Maura Delpero's second feature in competition at the Venice Film Festival in 2024, is one of the most remarkable examples of minimalist period films of recent years. The film has a similar cinematic language to many of the films of our own Nuri Bilge Ceylan, the young Russian director Andrey Zvyagintsev, as well as Alice Rohrwacher's "Happy as Lazzaro" and Tran Anh Hung's "The Taste of Things". Like these films, "Vermiglio" treats the rituals of everyday life with an almost spiritual care, blending the passage of time with seasonal cycles.

Russian cinematographer Mikhail Krichman's camera turns natural light into a tangible character, just like in Carlos Reygadas' "Silent Light". The visual language that Krichman established with Andrey Zvyagintsev in "Leviathan" and "Loveless" takes on a more pastoral tone here. The film uses mountain landscapes reminiscent of Powell and Pressburger's "Black Narcissus", while the interior scenes work with a color palette reminiscent of the cool blues and rosy cheeks of Mary Cassatt's paintings.

The film, which is also set in the Italian provinces during the war, has traces of classic neo-realist works such as Vittorio De Sica's "Two Women" and Roberto Rossellini's "Rome, Open City", but it prefers to stay away from their dramatic intensity. Delpero's approach is more like Nuri Bilge Ceylan's "Once Upon a Time in Anatolia", focusing on the slow passage of time and the impact of the landscape on the characters.

Let's start with Vermiglio, who gives the movie its name.

Vermiglio is a town in the Trentino-Alto Adige region in northern Italy. It played an important role during World War I. There are still military ruins and historical artifacts from that period in the area. Vermiglio is a small, isolated and remote town in Italy, a natural wonder.

The story goes like this.

We are at the end of the second world war.

Winter... Probably the winter after Mussolini had tried to flee with his wife Rachele and his lover Clara Petacci towards the Swiss border in April of the previous year, only to be captured by Partisan forces and shot to death in the village of Dongo near Lake Como.

The story begins to change with the arrival of Pietro (Giuseppe De Domenico), a deserter from Sicily. The love that develops between Pietro and the teacher's eldest daughter Lucia deeply affects both family and village dynamics. The film tells the story of Italian provincial life during the war from the point of view of the female characters, while skillfully dealing with the social norms and restrictions of the period.

The movie has a tremendous visual language

The story is inspired by the director's own family history, especially the memories of his father. It focuses on the life of an extended family consisting of the village teacher Caesar (Tommaso Ragno), his wife Adele (Roberta Rovelli) and their three daughters Lucia (Martina Scrinzi), Ada (Rachele Potrich) and Flavia (Anna Thaler) and their children.

The film is also noteworthy for the way it deals with Catholic representation. From Paolo Sorrentino's "The Young Pope" to Frederick Wiseman's documentary "Monastic", the film acknowledges the aesthetic beauty of religion while questioning the underlying social structures. References to the legend of Santa Lucia deepen the stories of the female characters in particular, which are woven with themes of sacrifice and acceptance.

Delpero's directorial approach is reminiscent of Robert Bresson's minimalist aesthetic. In particular, the economical manner in which he manages his actors and the way he conveys emotions with a suppressed intensity brings to mind Bresson's "Diary of a Country Priest". However, instead of Bresson's strict minimalism, Delpero establishes a softer, more human distance with his characters.

The visual compositions of the film translate the use of light in Vermeer's interior paintings into cinematic language. This approach is not just a visual emulation, as in Peter Webber's "Girl with a Pearl Earring", but becomes a narrative tool that reflects the inner worlds of the characters. In particular, the way Lucia is framed conveys the introverted intensity of Vermeer's portraits of women.

Unlike recent films such as "The Silent Twins" or "The Zone of Interest", which depict the life of an isolated community during wartime, "Vermiglio" does not show violence directly, but instead focuses on the psychological impact of its distant presence. This approach, like Terrence Malick's "A Hidden Life", combines the idyllic beauty and tragic dimension of everyday life in the shadow of war.

The way the film uses seasonal transitions, like in Andrei Tarkovsky's "Mirror", links the flow of time with the cycle of nature. The transition from the closed, protective world of winter to the open, harsher reality of spring shows how human adaptation mechanisms change in the face of global crises.

Inspired by director Delpero's own family history, the film is in dialog with personal history narratives such as Sarah Polley's "Stories We Tell" or Chantal Akerman's "No Home Movie". However, "Vermiglio" manages to transform individual memories into a universal narrative.

One of the most striking achievements of the film is how it tells the micro-history of a small community while reflecting the effects of a macro event like World War II. In this respect, it draws parallels with the way Michael Haneke's "The White Ribbon" deals with pre-World War I German society. Both films examine the processes of change and transformation of small communities in the shadow of major historical events.

Within this rich web of cinematic and cultural references, "Vermiglio" manages to preserve its own unique voice. The film reinterprets traditional narrative conventions with a minimalist approach and stands out as one of the most remarkable festival films of 2024 with its visual poetry and thematic depth.

"Vermiglio", Maura Delpero's second feature film, which won the Leone d'Argento (Grand Jury Prize) at the Venice Film Festival in 2024 and was screened at the Toronto Film Festival, is a moving family drama set in the Italian Alps during the last year of World War II. The film also won the Gold Hugo for Best Film at the Chicago Film Festival, cementing its success.

As I mentioned earlier, the visual aesthetic of the film is particularly striking. The camera of Mikhail Krichman, cinematographer of films such as "Leviathan" and "Loveless", often positions the characters as small figures in huge mountain landscapes, while the winter light takes on an almost liquid quality. Each frame is carefully composed like a Vermeer painting.

We have already mentioned that the narrative structure of "Vermiglio" consists of chapters reminiscent of Balzac's realism, but let's elaborate a bit: As in the recently released "The Taste of Things", this structure emphasizes the sensory texture of everyday life. Unlike Tran Anh Hung's film, however, "Vermiglio" focuses less on pleasure and freedom and more on the existence of its characters, especially women, under social constraints.

Critics have interestingly compared the film specifically to the cinema of Ermanno Olmi, which I don't agree with. Yes, Delpero's minimal approach, focus on the rituals of everyday life, and ability to blend naturalistic acting are commendable, but the film is also a micro-story that beautifully depicts almost static time through emotions and characters.

On the other hand, "Vermiglio" avoids the usual elements of war films. War is presented as a phenomenon that takes place far away and whose effects are felt indirectly. Instead, the film focuses on family relationships, social change, women's efforts for emancipation and the confrontation of traditional life with modernity.

In a society where men fight, I guess what is left is faith and love. And of course great poverty and misery. Verliglio successfully deals with this reality without manipulating it.

Italy's choice for the 2025 Oscar nomination, the film was also a remarkable box office success in its first week of release. It grossed an average of €5,000 per copy, the highest average of any movie in theaters.

The film's greatest achievement is that it manages to turn a personal family story into a universal narrative. In Delpero's words, "Vermiglio" is "the story of those left out of the great history". It is the story of mothers looking at the world through the kitchen window, of babies they cannot warm with thin blankets, of women waiting for their husbands and sons who never return. It is the story of a war without bombs and without great conflicts, but a profound human drama in the shadow of mountains that remind us every day how small human beings are.

Personally, this movie, which I can clearly call my Oscar nominee, will probably not win the award, but I say give a chance to this movie that warms you like a spring flowing warmly from a snowy mountain.

 

 

Çift tarafı keskin bıçak: Devam filmleri

 

 Devam eserleri modern toplumun süreklilik ve aidiyet ihtiyacını yansıtıyor. Değişen dünyada insanlar, tanıdık karakterler ve hikayeler üzerinden kendi gerçekliklerini anlamlandırmaya çalışıyor.

 

İnsanoğlu tarihin başlangıcından beri hikaye anlatma geleneğinde, sevilen karakterlerin ve hikayelerin devamını görmek istedi. Homeros'un İlyada ve Odysseia'sından günümüzün süper kahraman filmlerine kadar uzanan bu gelenek, sadece bir anlatı tercihi değil, aynı zamanda insanlığın kolektif hafızasının ve kültürel devamlılığının da bir parçası oldu. Tek bir hikayeyle yetinememe dürtüsü, sanatın ve ticaretin kesiştiği noktada yeni bir alan oluşturdu.

19.yüzyılda Charles Dickens'ın tefrika romanlarıyla başlayan ticari anlatı geleneği, 20. yüzyılda sinemanın endüstrileşmesiyle bambaşka bir boyut kazandı. Hollywood'un altın çağında başlayan devam filmi geleneği, başlangıçta B-filmi kategorisinde değerlendirilirken, The Godfather Part II'nin (1974) kazandığı Oscar'larla birlikte sanatsal meşruiyet kazandı. Bu dönüm noktası, devam eserlerinin sadece ticari değil, sanatsal değer de taşıyabileceğini gösterdi.

Devam filmlerinde artık suyu çıkarılan bir örnek: Rocky.

1970'ler ve 80'ler, küreselleşen dünya ekonomisiyle birlikte sinema endüstrisinin de global bir nitelik kazandığı dönem olmuştu. Star Wars, Rocky ve Indiana Jones gibi seriler, sadece Amerika'da değil, tüm dünyada kültürel fenomenlere dönüştü. Bu dönem, “art franchise” kavramının doğuşuna ve sinema endüstrisinin iş modelinin köklü bir değişim geçirmesine sebep oldu. Artık filmler tek başına değil, potansiyel bir serinin ilk halkası olarak değerlendirilmeye başlandı.

Dijital devrimin başlangıcı ve CGI teknolojisinin gelişimi, 90'larda devam filmlerinin yapım süreçlerini ve bütçelerini radikal biçimde değiştirmeye yetti. Jurassic Park, Terminator 2 ve Matrix gibi yapımlar, teknolojik yenilikleri hikaye anlatımının hizmetine sunarken, yapım bütçelerini de rekor seviyelere taşıdı. Bu dönem, “blockbuster” sinemasının altın çağı olurken, aynı zamanda risk-getiri dengelerinin de yeniden hesaplanmasını gerektirdi.

2000'lerde internet kültürünün yükselişi ve sosyal medyanın ortaya çıkışı, fan kültürünü dönüştürdü. Harry Potter ve Yüzüklerin Efendisi gibi edebi adaptasyonların sinema serileri, global fan topluluklarının oluşmasına ve "fandom" kavramının güçlenmesine yol açtı. Bu interaktif izleyici kültürü, yapımcıları hayran beklentilerini daha çok göz önünde bulundurmaya zorladı.

Marvel Sinematik Evreni'nin 2008'de Iron Man ile başlayan yükselişi, devam filmi kavramını bambaşka bir boyuta taşıdı. Birbiriyle bağlantılı onlarca film ve dizi, sinema tarihinde görülmemiş bir anlatı evreni inşa etti. Bu model, diğer stüdyoların da benzer evrenler yaratma çabasına girmesine neden oldu, ancak aynı zamanda "franchise yorgunluğu" kavramının ortaya çıkmasına da yol açtı.

Streaming ya da online platformların yükselişi ve pandemi sonrası değişen izleyici alışkanlıkları, devam eserlerinin üretim ve dağıtım dinamiklerini yeniden şekillendirdi. Netflix, Amazon Prime, Apple TV ve Disney+ gibi platformlar, kendi orijinal içeriklerini ve franchise'larını üretirken, geleneksel sinema gösterim modelini de sorgulamaya açtı. Bu değişim, içerik üretiminin demokratikleşmesini sağlarken, kalite kontrolü sorunlarını da beraberinde getirdi.

Günümüzde ise yapay zeka teknolojilerinin gelişimi ve sanal gerçeklik uygulamalarının yaygınlaşması, anlatı evrenlerinin genişlemesine yeni alanlar açıyor. Ancak bu teknolojik imkanlar, kreativite ve özgünlük tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Endüstri, teknolojik yenilikleri kullanırken sanatsal değeri koruma dengesi kurmaya çalışıyor.

Ekonomik açıdan bakıldığında, devam eserleri artık sinema endüstrisinin belkemiğini oluşturuyor. 2023 verilerine göre, en çok hasılat yapan filmlerin %70'i bir serinin parçası. Ancak bu ekonomik başarı, sanatsal yaratıcılık ve risk alma cesaretinin azalması pahasına geldi. Bu durum, endüstriyi yeni arayışlara ve dengeleri yeniden gözden geçirmeye zorluyor.

Sosyolojik perspektiften baktığımızda ise, devam eserleri modern toplumun süreklilik ve aidiyet ihtiyacını yansıtıyor. Değişen dünyada insanlar, tanıdık karakterler ve hikayeler üzerinden kendi gerçekliklerini anlamlandırmaya çalışıyor. Bu kültürel dinamik, devam eserlerinin sadece eğlence değil, aynı zamanda toplumsal bir işlev de gördüğünü gösteriyor.

Devam filmleri, sinema tarihinde hikâye anlatımını genişletmek ve derinleştirmek için kullanılan en eski stratejilerden biridir. Bu uygulama, sinemanın doğuşuna kadar geri götürülebilir. Devam filmleri, bir filmin başarısının ardından aynı dünyada geçen, aynı karakterleri içeren veya hikâyeyi ileriye taşıyan eserler olarak tanımlanabilir. İlk dönemlerde bu filmler, teknik bir ihtiyaçtan çok, seyircinin ilgisini sürdürmek için yaratılmış ticari hamlelerdi.

Teknik olarak izah edecek olursak: Sinema tarihinde "sequel" yani devam filmleri, bir önceki filmin hikayesini devam ettiren yapımları tanımlıyor. Bu filmler -genellikle- orijinal filmin karakterlerini ve evrenini kullanarak, ilk filmin olaylarından sonrasını anlatıyor. Ancak devam filmlerinin tek bir format yerine, farklı yaklaşımları kapsayan geniş bir yelpazesi var.

Türk sinemasına baktığımızda ise izleyici daha çok komedi karakterlerinin devam filmlerinden hoşlanmış. Cilalı İbo, Turist Ömer gibi klasiklere, 70’lı yıllarda Şaban, günümüzde ise Arif Işık ve Recep İvedik karakterleri eklendi. Gerçi Yeşilçam döneminde fantastik kahramanlar Malkoçoğlu, kara Murat, Tarkan, Karaoğlan gibi çizgi roman orijinli ve kahraman odaklı filmler de çekildi ama, dönemin çizgi roman yayıncılığının bunda etkisi büyüktü. Bir de Cüneyt Arkın’ın canlandırdığı sıra dışı ve statüko karşıtı polis tiplemesi “Komser Cemil” vardı.

Devam filmlerinin en yaygın türü, ilk filmin hemen ardından gelen olayları anlatan "direct sequel" yani doğrudan devam filmleridir. The Godfather Part II gibi yapımlar, orijinal filmin hikaye çizgisini ve karakterlerini doğrudan devam ettirerek bu kategorinin en başarılı örneklerini oluşturuyor. Öte yandan, Top Gun: Maverick örneğinde olduğu gibi, ilk filmden yıllar sonra çekilen ve orijinal karakterlerle yeni nesil karakterleri bir araya getiren "legacy sequel" formatı da son dönemde popülerlik kazanmış durumda. Dikkat buyurun, bir filmdeki karakter hakkında başka bir film yapmaktan bahsetmiyorum ki ona Spin off” deniyor, onu başka zaman inceleriz inşallah.

Bazı devam filmleri ise kronolojik olarak geriye giderek ilk filmin öncesini anlatmakta. "Prequel" olarak adlandırdığımız bu tür, Star Wars: The Phantom Menace gibi yapımlarla, ana hikayenin geçmişini aydınlatıyor. Bir de doğrudan bağlantısı olmayan ama benzer tema ve tonu sürdüren "spiritual sequel" kategorisi vardır ki, 10 Cloverfield Lane bu türün çarpıcı örneklerinden.

Sinema endüstrisi için devam filmleri, sadece sanatsal bir tercih değil, aynı zamanda önemli bir risk yönetimi aracı. Hazır bir hayran ve seyirci kitlesine sahip olmak, garanti gelir potansiyeli sunmak ve güçlü bir marka değeri oluşturmak gibi avantajlar sağlıyor elbette. Bu nedenle stüdyolar, başarılı filmleri franchise'lara dönüştürme eğiliminde olmuş her daim.

"Follow-up", "continuation", "next chapter" veya "second installment" gibi terimlerle de anılan bu yapımlar, modern sinema endüstrisinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş durumda. Ancak her devam filminin başarılı olamadığı, bazen orijinal filmin yakaladığı etkiyi tekrarlayamadığı da bir gerçek. Bu nedenle, devam filmi çekmek hem büyük bir fırsat hem de ciddi bir risk olarak görülmekte.

Bu uzun girizgahtan da anlaşılacağı üzere, konumuz “Devam filmleri…”

Aslında -tahminim üç yazı olacak- bu serinin yazılma sebebi Ridley Scott’un son ve bir devam filmi olan “Gladiator 2”nin analizini yazmayı düşünmem. Filmi izlerken, yönetmenin de bunda büyük payı var, zihnimin bir köşesinde hep ilk film oynadı durdu.

Ünlü usta, devam filmini kendisinin çekmediği : Sapık’ın setinde.

Gerilim ve korku türünün usta ismi Alfred Hitchcock, “İsminde 2 olan filmi izlemem” deyip eklemiş: “Devam filmi çekmek, soğumuş suflede tekrar yükselme beklemek gibidir." Esasen bu söz, bugün hala birçok devam filminin temel sorununu özetliyor. Alfred Hitchcock kariyeri boyunca hiç devam filmi çekmedi. Belki bir tek istisna: "Sapık" (1960) filminin devamı olan "Psycho II" çekildi ama ünlü gerilim ustası öleli 3 yıl oluştu. Film Richard Franklin tarafından çekilmişti. Rahmetlinin devam filmleri hakkındaki fikirleri bilinse de yapım şirketi paranın çekiciliğini tercih etti!

İsterseniz sinema sektöründe biraz geriye uzanıp, meselenin arka planına bir göz attıktan sonra devam filmlerinin başarıları ve başarısızlıklarını ele alalım.

Sinema tarihindeki ilk devam filmi, D.W. Griffith’in 1915 yapımı tartışmalı filmi “Bir Milletin Doğuşu - The Birth of a Nation”ın devamı olarak 1916’da çekilen “Bir Milletin Çöküşü - The Fall of a Nation” olarak kabul edilir. Thomas Dixon Jr. tarafından yönetilen bu film, selefinin popülaritesini yakalayamasa da, devam filmlerinin nasıl bir stratejiyle şekillenebileceğini göstermesi açısından çok önem arz ediyor. Bu süreç aynı zamanda hem hikâyenin derinleştirilmesi hem de ekonomik başarı arayışı açısından önemli bir dönüm noktası.

Bir Milletin Çöküşü: Sinema tarihinde çekilen ilk devam filmi (1916)

Devam filmleri, özellikle 1970'lerden sonra Hollywood’da altın çağını yaşamaya başladı. “The Godfather Part II” (1974), Francis Ford Coppola tarafından yönetilmiş ve ilk filmin mirasını daha da ileriye taşıyarak bir devam filminin sadece ticari değil, sanatsal olarak da başarılı olabileceğinin de ispatı niteliğindeydi. Bu film, bir devam filmi olarak en iyi film Oscar’ını kazanan ilk yapım oldu.

Sinemada bazı devam filmleri, seleflerini aşarak hem ticari hem de eleştirel açıdan büyük başarılar elde etti. Örneğin, “The Empire Strikes Back” (1980), “Terminator 2: Judgment Day” (1991) ve “The Dark Knight” (2008), devam filmlerinin hikâye anlatımını geliştirme ve izleyiciyi daha derinlemesine bir dünyaya çekme potansiyelini gösterdi. Bu filmler, devam filmlerinin sadece bir yeniden pazarlama stratejisi olmadığını, aynı zamanda özgün bir sanat formu olabileceğini ispatladı.

Öte yandan, sinema tarihindeki devam filmleri her zaman başarıyla sonuçlanmadı. Örneğin, “Jaws 3-D” (1983) veya “Speed 2: Cruise Control” (1997), seleflerinin başarısını yakalayamayan yapımlar arasında yer aldı. Bu filmler, genellikle hikâye derinliğinden yoksun olmaları ve seyircinin ilk filmle kurduğu duygusal bağları sürdürememeleri nedeniyle eleştirildi. Başarısız devam filmleri, devam filmlerinin zayıf bir şekilde uygulanmasının izleyicide hayal kırıklığı oluşturabileceğini de gösteriyor.

Evet seyirci fıtratı gereği, sevdiği bir dünyaya veya karakterlere tekrar dönme fikrinden genellikle hoşlanır. Devam filmleri, sinema izleyicilerinde nostalji uyandırma ve sevilen hikâyeleri keşfetme arzusunu tatmin etme potansiyeline sahiptir. Ancak bu ilgi, hikâyenin orijinalliğini koruyup koruyamamasına ve izleyiciye taze bir deneyim sunup sunamamasına bağlı.

Günümüzde devam filmleri, genellikle büyük franchise'lar içinde değerlendiriliyor. Marvel Sinematik Evreni (MCU), Yüzüklerin Efendisi, Harry Potter, ve Fast & Furious serileri, devam filmlerinin modern sinema dünyasındaki en büyük örnekleri arasında yer alıyor. Bu filmler, tutarlı bir evren inşa ederek izleyiciyi her yeni filmde bir parça daha derinlemesine bir hikâyeye çekiyor.

Öte yandan devam filmleri, genellikle finansal başarıyı garanti eden bir araç olarak görüldü. İzleyicinin halihazırda bildiği bir hikâyeye dayandıkları için, devam filmleri çoğunlukla risk açısından daha düşük yatırımlar olarak değerlendirilir. Örneğin, “Avengers: Endgame” (2019), dünya çapında 2,8 milyar dolardan fazla hasılat elde ederek, devam filmlerinin ekonomik potansiyelini açıkça ortaya koydu.

Başarılı bir devam filmi üretmenin anahtarı, hikâyeyi derinleştirmek ve izleyiciye orijinal bir şey sunmak olsa gerek. Sadece ilk filmdeki unsurları tekrarlamak yerine, yeni temalar, karakter gelişimleri ve ilginç bir anlatı yapısı sunmak gerekli. Bu nedenle, devam filmleri yalnızca ekonomik kaygılarla değil, daha kreatif bir perspektifle ele alınmalı diye düşünmekteyim.

Bununla beraber elbette gelecekte devam filmlerinin daha da gelişeceği öngörülüyor. Gelişen teknolojiler ve artan sinema deneyimi, devam filmlerinin hikâye anlatımında daha geniş bir alan yaratmasına olanak tanıyacak. Ancak, seyircinin ilgisini korumak için, bu filmlerin daha eksantrik, anlamlı ve hikâye açısından tatmin edici olması gerekecek.

Sonuç olarak, devam filmleri sinemanın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş durumda. Başarılı örnekler hem sanatsal hem de ekonomik olarak büyük etkiler oluşturabilirken, başarısız devam filmleri izleyiciyi hayal kırıklığına uğratıyor. Yine de devam filmleri, sinemanın hikâye anlatma potansiyelini genişletmeye ve derinleştirmeye devam etmekte.

Bu konuda derinleşmeye devam edeceğiz…